RBI new rules 2026- नवीन वर्ष सुरू व्हायला आता अवघे काही दिवस उरले आहेत. २०२६ या नवीन वर्षाच्या स्वागताच्या तयारी बरोबरच काही आर्थिक बदलांची तयारी करणेही तितकेच गरजेचे आहे.
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) आणि देशातील प्रमुख बँका दरवर्षी १ जानेवारीपासून काही नियमांत बदल करतात. यावर्षीही १ जानेवारी २०२६ पासून तुमच्या खिशावर आणि पैशांच्या नियोजनावर परिणाम करणारे काही महत्त्वाचे बदल लागू होत आहेत.
RBI new rules 2026-नवीन बँक नियम १ जानेवारी २०२६ मराठी माहिती
१. UPI व्यवहारांची नवीन मर्यादा (New UPI Transaction Limits)
डिजिटल पेमेंटचा वापर वाढल्यामुळे २०२६ मध्ये UPI व्यवहारांच्या मर्यादेत (Transaction Limit) बदल होण्याची शक्यता आहे. नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (NPCI) च्या नवीन मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार:
* मेडिकल आणि शैक्षणिक पेमेंट्स: हॉस्पिटल आणि कॉलेज फी भरण्यासाठी UPI ची मर्यादा १ लाखावरून ५ लाखांपर्यंत वाढवली जाऊ शकते, ज्यामुळे मोठा दिलासा मिळेल.
* नवीन आयडी: जर तुम्ही नवीन UPI आयडी बनवला असेल, तर पहिल्या २४ तासांत फक्त ५,००० रुपयांपर्यंतच व्यवहार करता येईल (फसवणूक टाळण्यासाठी).
२. बँक लॉकरचे नवीन करार (Bank Locker Agreements)
जर तुमचे बँकेत लॉकर असेल, तर ही माहिती तुमच्यासाठी खूप महत्त्वाची आहे. आरबीआयच्या निर्देशानुसार, सर्व ग्राहकांना आपल्या बँकेशी ३१ डिसेंबर २०२५ पूर्वी ‘सुधारित लॉकर करार’ (Revised Locker Agreement) करणे अनिवार्य होते.
* जर तुम्ही हे काम पूर्ण केले नसेल, तर १ जानेवारी २०२६ पासून तुमचे लॉकर ऑपरेट करण्यास बँक मनाई करू शकते.
* त्यामुळे, १ जानेवारीपूर्वी तुमच्या बँकेच्या शाखेत जाऊन ही प्रक्रिया पूर्ण करून घ्या.
३. क्रेडिट कार्ड रिवॉर्ड पॉइंट्समध्ये बदल (Changes in Credit Card Rewards)
अनेक मोठ्या बँकांनी (उदा. HDFC, SBI, ICICI) १ जानेवारी २०२६ पासून त्यांच्या क्रेडिट कार्ड नियमांत बदल जाहीर केले आहेत.
* युटिलिटी बिल पेमेंट्स: लाईट बिल, गॅस बिल किंवा रेंट पेमेंट (Rent Payment) क्रेडिट कार्डने केल्यास आता तुम्हाला कमी रिवॉर्ड पॉइंट्स मिळतील किंवा काही बँकांवर एक्स्ट्रा चार्ज (Surcharge) द्यावा लागेल.
* लाउंज ॲक्सेस: विमानतळावर फ्री लाउंज वापरण्यासाठी आता एका ठराविक रक्कमेचा (उदा. ३ महिन्यांत ५०,००० रु.) खर्च करणे अनिवार्य केले जाऊ शकते.
४. सिम कार्ड आणि बँकिंग लिंक (Sim Card & KYC Norms)
सायबर फसवणूक (Cyber Frauds) आणि ‘डिजिटल अरेस्ट’ सारखे प्रकार रोखण्यासाठी सरकार १ जानेवारीपासून कडक पावले उचलत आहे.
* ज्या ग्राहकांचे बँक खात्याशी लिंक असलेले मोबाईल नंबर सक्रिय नाहीत किंवा ज्यांचे KYC अपडेट नाही, त्यांची खाती तात्पुरती गोठवली (Freeze) जाऊ शकतात.
* RBI new rules 2026 प्रमाणे तुमचा बँक रजिस्टर मोबाईल नंबर आणि आधार कार्डवरील माहिती जुळणे आवश्यक आहे.
५. गृहकर्ज आणि व्याजदर (Home Loan & Interest Rates)
२०२६ च्या सुरुवातीलाच बँका त्यांच्या व्याजदरांचा (Repo Rate) आढावा घेतात. आर्थिक तज्ज्ञांच्या मते, यावर्षी बँका गृहकर्जाच्या नियमांत थोडी शिथिलता आणू शकतात.
* जर तुमचे जुने कर्ज (Loan) चालू असेल, तर १ जानेवारीनंतर ते ‘रेपो रेट लिंक’ (RLLR) प्रणालीवर शिफ्ट करून घेण्याचा विचार करा, ज्यामुळे तुमचा EMI कमी होऊ शकतो.
काय काळजी घ्यावी?
बदल हे नेहमीच चांगल्यासाठी असतात, पण माहिती नसल्यास नुकसान होऊ शकते. RBI new rules 2026 पासून लागू होणाऱ्या या नियमांमुळे घाबरून जाण्याचे कारण नाही, फक्त थोडी सतर्कता बाळगा.
काय करावे?
१. बँकेकडून आलेले ईमेल आणि एसएमएस काळजीपूर्वक वाचा.
२. तुमचे KYC अपडेट असल्याची खात्री करा.
३. क्रेडिट कार्ड वापरताना नवीन नियम तपासा.
(टीप: RBI new rules वेळोवळी update होत असतात- सहसा बँकांचे नियम बदलू शकतात. ताज्या अधिकृत माहितीसाठी कृपया तुमच्या बँकेच्या अधिकृत वेबसाइटला किंवा शाखेला भेट द्या.)
FAQ
प्र. १ जानेवारी २०२६ पासून बँक सुट्ट्यांचे नियम बदलणार आहेत का?
उ. नाही, बँक सुट्ट्या नेहमीप्रमाणे आरबीआयच्या कॅलेंडरनुसार असतील, पण शनिवारी बँका चालू राहण्याबाबत नवीन चर्चा सुरू आहे.
प्र. UPI लिमिट वाढवल्याने काय फायदा होईल?
उ. यामुळे हॉस्पिटलचे बिल किंवा मुलांची फी भरण्यासाठी चेक क्लिअर होण्याची वाट पाहावी लागणार नाही.
About The Author
