भारताने ट्रंप यांच्याशी बोलणी करण्यासाठी कुठल्या निकषांवर मध्यस्थ निवडला
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी भारतावर वारेमाप टेरिफ लावल्यानंतर भारत व अमेरिकेतील व्यापार संबंधांवर विपरीत परिणाम होऊ लागला होता . भारताने याविरुद्ध संयमी भूमिका घेत आपली बोलणी डिप्लोमसी द्वारे सुरू ठेवली होती.या प्रक्रियेला Lobbing म्हणतात .
दोन देशांमधील बोलणी सुरू ठेवण्यासाठी विशिष्ट अशा व्यक्तींची गरज असते. आंतरराष्ट्रीय राजकारणाची जाण व देशांच्या प्रमुखांशी थेट संपर्क व राजकारणात वजन असणारे धुरंधर व्यक्तीच अशी समेटाची बोलणी यशस्वी करू शकतात. भारताने सुद्धा अमेरिकेशी बोलणी करण्यासाठी अशाच व्यक्तीची निवड केली. ही व्यक्ती म्हणजे जेसन मिलर
जेसन मिलर यांच्या नियुक्तीची पार्श्वभूमी, भूमिका आणि समझोता
जेसन मिलर यांची भारताकडून लॉबिस्ट म्हणून नियुक्ती ही भारत-अमेरिका व्यापारी संबंधांमधील तणाव कमी करण्याच्या दृष्टीने एक महत्त्वाची राजनैतिक आणि कूटनीतिक कारवाई होती. भारत सरकारने अमेरिकेतील राजकीय परिस्थितीत प्रभावीपणे काम करण्यासाठी मिलरची निवड केली, ज्यामुळे दोन्ही देशांमधील व्यापारी विवादांवर समझोता होण्यास मदत झाली.
प्रक्रिया कशी झाली :
📌1.जेसन मिलरची नियुक्ती आणि करार:
भारत सरकारने एप्रिल २०२५ मध्ये जेसन मिलरच्या फर्म SHW Partners LLC सोबत एका वर्षाच्या करारावर स्वाक्षरी केली .- कराराची एकूण रक्कम १.८ दशलक्ष अमेरिकन डॉलर (अंदाजे १५ कोटी रुपये) इतकी आहे, ज्यामध्ये दरमहा १,५०,००० डॉलर्स (अंदाजे १.२८ कोटी रुपये) शुल्क आकारण्यात आले आहे .- मिलरचे मुख्य कार्य अमेरिकेतील सरकार, काँग्रेस, विचारमंथने आणि इतर हितधारकांसमोर भारताच्या हितांचे प्रतिनिधित्व करणे, धोरणात्मक सल्लागारी प्रदान करणे आणि प्रतिमा व्यवस्थापनासाठी जनसंपर्क सहाय्य पुरवणे हे आहे .
📌 2. जेसन मिलर ची पार्श्वभूमी आणि ट्रम्पशी संबंध:
जेसन मिलर हे अमेरिकेचे राजकीय सल्लागार आहेत आणि माजी अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांचे जवळचे सहकारी आहेत. त्यांनी ट्रम्पच्या २०१६ आणि २०२० च्या अध्यक्षीय मोहिमेदरम्यान वरिष्ठ सल्लागार म्हणून काम केले आहे .- २०१७ मध्ये ते व्हाईट हाऊसचे संप्रेषण दिग्दर्शक म्हणून नियुक्त झाले, परंतु व्यक्तिगत कारणांस्तव त्यांनी दोन दिवसांत राजीनामा दिला. त्यानंतर ते CNN वर राजकीिक विश्लेषक म्हणून काम करत होते .- ट्रम्पवरील त्यांच्या प्रभावामुळे आणि अमेरिकेच्या राजकीय प्रणालीच्या सखोल समजुतीमुळे भारतासाठी त्यांची नियुक्ती फायदेशीर ठरली
📌 3. भारत-अमेरिका व्यापारी तणाव आणि मध्यस्थीची गरज:
अलीकडच्या काळात भारत आणि अमेरिका यांच्यात व्यापारी तणाव वाढला होता. अमेरिकेने भारतीय उत्पादनांवर ५०% शुल्क (टॅरिफ) लादले होते, विशेषतः रशियाकडून खनिज तेल आयात केल्याबद्दल भारतावर आक्षेप घेतला होता .- यामुळे द्विपक्षीय संबंध तणावग्रस्त झाले होते आणि भारताने अमेरिकेच्या या कृतीला “अयोग्य, अन्याय्य आणि अवास्तव” म्हणून उल्लेख केला होता .- अशा परिस्थितीत, अमेरिकेच्या राजकीय गल्लयांमध्ये प्रभावीपणे काम करण्यासाठी भारताला एक अनुभवी लॉबिस्टची गरज होती, जो ट्रम्प प्रशासनाशी चर्चा करू शकेल आणि भारताचा दृष्टिकोन पटवू शकेल .
📌
4. जेसन मिलरची भूमिका आणि समझोता प्रक्रिया:
मिलरने वॉशिंग्टनमध्ये ट्रम्प आणि त्यांच्या सहकार्यांशी भेटी घेण्यास सुरुवात केली. ऑगस्ट २०२५ मध्ये, त्यांनी ट्रम्पशी व्हाईट हाऊसमध्ये भेट घेतली आणि सोशल मीडियावर त्यांचा फोटो शेअर केला, ज्यामुळे या भेटीची जाहिरात झाली .- या भेटीदरम्यान, व्यापारी तणाव कमी करण्यावर चर्चा झाली. मिलरने ट्रम्प प्रशासनासमोर भारताचे म्हणणे मांडले, विशेषतः रशियन तेल आयात, काश्मिर प्रश्न आणि ऑपरेशन सिंदूर यासारख्या बाबतीत .- मिलरच्या मध्यस्थीमुळे ट्रम्पने भारताबद्दलचा आपला दृष्टिकोन बदलला. शुक्रवार, २७ ऑगस्ट २०२५ रोजी ट्रम्पने पत्रकारांसमोर सांगितले, “**मी नेहमी मोदींचा मित्र राहीन. ते एक महान पंतप्रधान आहेत. भारत आणि अमेरिकेचे संबंध विशेष आहेत**” .- ट्रम्पच्या या विधानानंतर, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सोशल मीडियावर त्याचे स्वागत केले आणि दोन्ही देशांतील सहकार्याची खोली अधोरेखित केली .
📌
5. समझोत्याचे परिणाम:
मिलरच्या प्रयत्नांमुळे दोन्ही देशांमधील व्यापारी चर्चा पुन्हा सुरू झाल्या. टॅरिफ शुल्क आणि इतर व्यापारी अडचणी कमी करण्यासाठी पावले उचलण्यात आली .- भारताच्या ऑपरेशन सिंदूर आणि काश्मिर प्रश्नासारख्या राजकीय मुद्द्यांवर अमेरिकेचा पाठिंबा मिळवण्यासाठी मिलरने मदत केली .- पाकिस्तानने देखील ट्रम्पांचे माजी अंगरक्षक कीथ शिलर यांना लॉबिस्ट म्हणून नियुक्त केले आहे, परंतु मिलरच्या प्रभावामुळे भारताला अमेरिकेमध्ये प्राधान्य मिळाले आहे .
📌
6. लॉबिंगचे महत्त्व आणि भविष्यातील दिशा:
अमेरिकेसारख्या देशात लॉबिंग ही एक कायदेशीर आणि महत्त्वाची राजनैतिक प्रक्रिया आहे. मिलरसारख्या लॉबिस्टद्वारे सरकारी धोरणांवर प्रभाव टाकणे आणि द्विपक्षीय संबंध सुधारणे शक्य आहे .- भारताने मिलरबरोबर केलेला करार हा त्याच्या राजनैतिक दृष्टीचा एक भाग आहे, ज्यामुळे भविष्यातील व्यापारी आणि राजकीय वाटाघाटी सुलभ होतील .- ट्रम्पप्रशासनाशी चांगले संबंध ठेवून, भारत अमेरिकेबरोबर दीर्घकालीन आर्थिक आणि सुरक्षा सहकार्य वाढविण्याचा प्रयत्न करत आहे
निष्कर्ष:
जेसन मिलर यांची नियुक्ती ही भारताच्या कूटनीतिक आणि राजनैतिक रणनीतीचा एक भाग आहे, ज्यामुळे भारत-अमेरिका संबंधांमधील तणाव कमी करण्यात मोलाची मदत झाली आहे. मिलरच्या ट्रम्पशी असलेल्या जवळच्या संबंधांमुळे आणि अमेरिकेच्या राजकीय व्यवस्थेतील अनुभवामुळे, भारताचे हित प्रभावीपणे मांडण्यात यश मिळाले आहे. ही प्रक्रिया दाखवते की, आंतरराष्ट्रीय संबंध सुधारण्यासाठी लॉबिंग आणि मध्यस्थी हे महत्त्वाचे साधन आहे.
हे ही वाचा
डोनाल्ड ट्रंप यांचा भारताविरुद्ध एवढा थयथयाट का?
डोनाल्ड ट्रंप यांचा भारतीय आयातीवर वारेमाप कर
डोनाल्ड ट्रंप यांच्या भारत नीती वर खुद्द अमेरिकेत ही टीका
About The Author
