येशू ख्रिस्त भारतात आले होते का?
Did Jesus Christ Come to India? – A Journey of Exploration
(मराठी-English Bilingual Blog)
प्रस्तावना | Introduction
*येशू ख्रिस्त यांच्या जीवनातील एक मोठा काळ—ज्याला “Missing Years of Jesus” म्हणतात—कारण या काळातील त्यांच्या गतिविधि विषयी ख्रिस्त पुराणात कुठेही नोंद नाही. वयाच्या १२व्या वर्षांपासून ते ३०व्या वर्षापर्यंत त्यांनी काय केलं, कुठे होते, यावर बायबल मौन आहे. याच कालखंडात येशू भारतात आले होते असा काही मान्यवर विचारवंत व इतिहासकारांचा दावा आहे.
- There’s a mysterious period in Christ’s life—known as the “Missing Years of Jesus.” The Bible is silent about what Jesus did between the ages of 12 and 30. Could he have travelled to India during this time? This idea has intrigued thinkers, historians, and spiritual seekers for decades.
BBC ची डॉक्युमेंटरी: “Jesus Was a Buddhist Monk” आणि Films Division India ची डॉक्युमेंटरी
BBC Documentary Reference
2007 मध्ये BBC वर एक डॉक्युमेंटरी प्रसारित झाली: “Jesus Was a Buddhist Monk”. या चित्रपटात लेखक Holger Kersten यांच्या पुस्तकावर आधारित विचार मांडले आहेत.
Kersten यांनी दावा केला आहे की येशू भारतात आले, त्यांनी बुद्धधर्माचे शिक्षण घेतले, आणि त्यांच्या शिकवणुकीवर गौतम बुद्धांच्या विशेषतः करुणा तत्वाचा प्रभाव होता.
भारत सरकारच्या Films Division ने ही या विषयावर विस्तृत डॉक्यूमेंटरी बनवलेली आहे जी YouTube वर पाहता येते.
In 2007, BBC aired a documentary titled “Jesus Was a Buddhist Monk.” It explored the controversial theory proposed by author Holger Kersten, who claimed that Jesus visited India, learned Buddhist philosophy, and that his teachings reflected Compassion of Buddha.
लडाखमधील ‘हेमिस मठ’ आणि तिथली आख्यायिका
Hemis Monastery Legend
लडाखमधील हेमिस मठात असा दावा केला जातो की तिथे येशू ख्रिस्ताचे संदर्भ सापडले आहेत. त्यांना “ईसा” म्हणून ओळखले जात असे आणि त्यांनी हिंदू आणि बौद्ध गुरुकुलांमध्ये शिक्षण घेतले. रशियन अन्वेषक Nicolas Notovitch याने 1894 मध्ये हे लिहून ठेवले आहे.
The Hemis Monastery in Ladakh claims to have records referring to Jesus as “Issa,” who studied in India among Hindus and Buddhists. This was first reported by Russian explorer Nicolas Notovitch in 1894 in his book “The Unknown Life of Jesus Christ.”
भारतीय परंपरेतून येशूचा स्वीकार
Indian Spiritual Lens
भारताचा अध्यात्मिक दृष्टिकोन समावेशक आहे. श्रीरामकृष्ण परमहंस आणि विवेकानंदांनी येशूला एक योगी, तपस्वी आणि प्रेमाचा अवतार मानले.
भारतीय तत्त्वज्ञान येशूला एका सार्वभौम आत्म्याच्या रूपात पाहतो—ज्यांचं प्रेम, त्याग, आणि क्षमा यांचं प्रतिक आहे. स्वामी विवेकानंद ख्रिस्ता प्रती आपले प्रेम व श्रद्धा व्यक्त करताना म्हणतात ” मी जर ख्रिस्त काळात नाझरेथ मधे असतो तर मी ख्रिस्ताचे पाय आपल्या रक्ताने धुतले असते”
Indian philosophy has always embraced great souls across traditions. Sri Ramakrishna and Swami Vivekananda revered Jesus as a Yogi and an embodiment of divine love. Many Indian mystics see Jesus not just as a historical figure, but as a universal soul—an expression of divine consciousness.
पुरावे, प्रश्न आणि श्रद्धा
Evidence, Questions, and Faith
ख्रिस्त भारतात आले होते या मता भोवती अनेक वाद आहेत. काही इतिहासकारांना Notovitch च्या कथेत सत्य वाटत नाही. तरीही, भारत आणि येशू यांच्यातील आध्यात्मिक संबंध आजही जगभरातील साधकांना आकर्षित करतात.
There is ongoing debate about the historical accuracy of these claims. Some scholars doubt Notovitch’s accounts. However, the spiritual connection between India and Jesus continues to fascinate seekers across the globe.
बौद्ध तत्त्वज्ञानाचा प्रभाव
येशू ख्रिस्त भारतात प्रत्यक्ष आले का, हे अजूनही अनुत्तरित आहे. पण त्यांच्या शिकवणुकीतून बौद्ध तत्वज्ञानातील करूणेचा अंश नक्कीच जाणवतो. भारताने नेहमीच सर्व धर्मांतील महात्म्यांना आपलंसं केलं आहे—येशूही त्याच साखळीतले एक तेजस्वी पुरुष आहैत.
Whether or not Jesus physically visited India, his teachings resonate deeply with Buddhist Philosophy. India has always embraced wisdom from all traditions, and Jesus remains one of the brightest among the universal teachers of love and truth.
काश्मीरमधील ‘रौजाबल’ येथील एक कबर – येशूचा शेवटचा निवास?
Rozabal Tomb in Kashmir – Final Resting Place of Jesus?
श्रीनगरमधील खानयार भागात स्थित रौजाबल दर्गा येशू ख्रिस्ताची कबर आहे असा एक वादग्रस्त दावा काही इतिहासकार, स्थानिक लोक, आणि आध्यात्मिक संशोधक करतात.
तिथे असलेल्या समाधीमध्ये एका “यूजा आसफ” नावाच्या संताचा उल्लेख आहे—जो काहींच्या मते, म्हणजेच येशू ख्रिस्त.
या समाधीत उंचावर कोरलेल्या चिन्हांमध्ये दोन्ही पायांवर जखमा असलेल्या पायांचे ठसे आहेत, जे येशूच्या क्रूसीकरणातील पायांवरील जखमांशी जोडले जातात.
In the Khanyar area of Srinagar, Kashmir, lies the Rozabal shrine—claimed by some to be the tomb of Jesus Christ. The grave is said to belong to a saint named “Yuz Asaf,” believed by a few researchers to be Jesus himself. On the shrine are engraved footprints showing markings on the feet—interpreted by some as symbols of crucifixion wounds.
काश्मिरी राजाच्या दप्तरातील येशू भेटीची नोंद
Kashmiri Royal Archives – A Written Record of Christ’s Visit?
काश्मीरच्या एका जुन्या राजकीय दप्तरात (Royal Chronicle), ज्याला “Bhavishya Mahapurana” किंवा काही ठिकाणी “Rajatarangini” संबंधित नोंदी म्हणतात, तिथे असा संदर्भ आहे की एक गौर कांतीचा, लांब केसांचा संत, ज्याचे नाव “ईशा मसीह” होते, तो पश्चिम दिशेहून आला होता आणि काश्मिरी राजाशी भेटला होता.
या भेटीत त्याने स्वतःला “देवाचा पुत्र” म्हटले होते आणि आपल्या धर्मोपदेशाचे कार्य करण्यासाठी भारतात फिरत असल्याचे सांगितले होते.
In certain Kashmiri royal records—some link this to the Bhavishya Purana—there is mention of a fair-skinned, long-haired holy man named “Isa-Masih” who came from the West and met with a local king. The text describes their dialogue, where the sage identifies himself as “Son of God,” traveling through India to spread his divine message.
इतिहास की आख्यायिका?
History or Myth?
हे संदर्भ पाहता या गोष्टी येशूच्या भारताशी असलेल्या संबंधाच्या शक्यतांना बळकटीच देतात.
Whether these records are history or legend is still debated. Yet they add another fascinating layer to the mystery of Jesus’ possible ties to India.
ख्रिस्त भारतात आले होते की नाही या मतावर मतमतांतरे आहेत पण ख्रिस्त भारतीयांना एक संत व योगी म्हणून नेहमीच आपले वाटले आहेत.
The debate about Christ’s visit to India will go on but the fact will remain firm that Jesus Christ has always been loved by Indian people as a saint and yogi.
Do share your thoughts on the same
हे ही वाचा
हिटलर च्या वंशवादाला अवैज्ञानिक ठरवणारी मराठी वंशशास्त्रज्ञ इरावती कर्वे
150 वर्षांपूर्वी शोधली मुंबई मिल कामगारांनी पावभाजी -Pav Bhaji ची Link अब्राहम लिंकन पर्यंत जाते
चार्ली चॅपलीन यांना आवडला होता मराठी चित्रपट ‘माणूस’
About The Author
