पुण्याचे मानाचे ५ गणपती
कसबा मेट्रो स्टेशनवरून दर्शन मार्ग
पुण्यातील मानाचे ५ गणपती: एक ऐतिहासिक आढावा
पुणे हे सार्वजनिक गणेशोत्सवाचे जन्मस्थान मानले जाते, जे लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळकांनी १८९३ मध्ये सुरू केले. या शहराची धार्मिक आणि सांस्कृतिक ओळख “मानाचे पाच गणपती” यांच्याशी जोडली गेली आहे. हे गणपती विसर्जन मिरवणुकीत अग्रस्थानी असतात आणि त्यांना विशेष मान दिला जातो.
१. कसबा गणपती
स्थापना वर्ष: १६३९
पुण्याचे ग्रामदैवत; छत्रपती शिवाजी महाराज युद्धापूर्वी दर्शन घेत
२. तांबडी जोगेश्वरी
स्थापना वर्ष: १८९३
भाऊ बेंद्रे यांनी स्थापना; पुण्याची ग्रामदेवता जोगेश्वरी देवीच्या नावाने
३. गुरुजी तालीम
स्थापना वर्ष: १८८७
हिंदू-मुस्लिम ऐक्याचे प्रतीक; भिकू शिंदे आणि उस्ताद नलबन यांनी स्थापना
४. तुळशीबाग
स्थापना वर्ष: १९०१
१९७५ मध्ये फायबरची मूर्ती स्थापन करणारे पहिले मंडळ
५. केसरीवाडा
स्थापना वर्ष: १८९४
लोकमान्य टिळकांशी संबंधित; पालखीतून विसर्जनाची परंपरा
कसबा मेट्रो स्टेशनवरून दर्शन मार्ग
कसबा पेठ मेट्रो स्टेशन हे पुणे मेट्रोच्या परपल लाइनवरील एक महत्त्वाचे भूमिगत स्टेशन आहे. हे स्टेशन शनिवारवाडा आणि लाल महाल या ऐतिहासिक स्थळांच्या जवळ असल्याने ते मानाच्या गणपतींचे दर्शन घेण्यासाठी एक उत्तम प्रारंभबिंदू आहे.
कसबा गणपती (मानाचा पहिला गणपती)
मेट्रो स्टेशनवरून उतरल्यावर, आपण थेट कसबा गणपतीच्या मंदिराकडे जाऊ शकता.
अंतर: २-३ मिनिटे पायी
तांबडी जोगेश्वरी (मानाचा दुसरा गणपती)
कसबा गणपतीचे दर्शन झाल्यानंतर, छत्रपती शिवाजी महाराज रस्त्यावरून स्वारगेटच्या दिशेने चालत जावे.
अंतर: ४५० मीटर पायी
गुरुजी तालीम (मानाचा तिसरा गणपती)
तांबडी जोगेश्वरी पासून हा तिसरा गणपती लक्ष्मी रोडजवळ, तुळशीबाग परिसरात आहे.
अंतर: २३० मीटर पायी
तुळशीबाग (मानाचा चौथा गणपती)
गुरुजी तालीम पासून हा चौथा गणपती अगदी जवळच आहे.
अंतर: १५० मीटर पायी
केसरी वाडा (मानाचा पाचवा गणपती)
आपल्या दर्शन यात्रेचा शेवटचा टप्पा म्हणजे केसरीवाडा गणपती.
अंतर: ९०० मीटर पायी
एकूण अंतर: सर्व पाच गणपतींचे दर्शन घेण्यासाठी लागणारे एकूण पायी अंतर अंदाजे २.५ किलोमीटर आहे, जे सहजतेने पार करता येते.
- दर्शन मार्गाचा नकाशा

पर्यायी वाहतूक साधने
- ऑटोरिक्षा: मेट्रो स्टेशनभोवती ऑटोरिक्षा सहज उपलब्ध असतात. तुम्ही एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी जाण्यासाठी किंवा थकल्यास वापरू शकता.
- पीएमपीएमएल बस: गणेशोत्सव काळात गर्दी मुळे बस सेवा बंद असते.
दर्शन परीक्रमे साठी उपयुक्त सूचना
- वेळेचे नियोजन: गणेशोत्सवाच्या दिवसांत, विशेषत: वीकेंडला येथे खूप गर्दी होते. सकाळच्या वेळेस दर्शनासाठी जाणे अनुकूल ठरू शकते.
- जोड मार्ग: जर तुम्ही इतर प्रसिद्ध गणपती (जसे की दगडूशेठ हलवाई गणपती, अखिल मंडई मंडळ किंवा बाबूगेनू गणपती) पाहू इच्छित असाल, तर ते देखील याच परिसरात जवळजवळ आहेत.
- सोबती ठेवा: पायी चालण्यासाठी आरामदायक शूज घाला. पाण्याची बाटली सोबत ठेवणे चांगले.
निष्कर्ष
कसबा मेट्रो स्टेशन हे पुण्याच्या मानाच्या पाच गणपतींचे दर्शन घेण्यासाठी सर्वात सोयीस्कर प्रवेशद्वार आहे. फक्त २.५ किमी च्या पायी प्रवासात तुम्ही पुण्याच्या गौरवशाली इतिहास, परंपरा आणि सामाजिक ऐक्याच्या या जिवंत प्रतीकांचे दर्शन घेऊ शकता.
गणपती बाप्पा मोरया, मंगल मूर्ति मोरया! 🙏
हे ही वाचा : ‘देव शोधा !’-राजमाता जिजाऊंनी आदेश दिला होता- कसा सापडला स्वयंभू कसबा गणपती- पुण्याच्या मानाच्या पहिल्या गणपतीचा इतिहास.. || छत्रपती शिवाजी महाराज पुतळा, सिंधुदुर्ग (राजकोट किल्ला) | ९१ फूट उंची || छत्रपती शिवाजी महाराज आग्र्याहून राजगडला फक्त 26 दिवसांत कसे परतले ? परतीचा मार्ग महाराजांनी गुप्त का ठेवला? जाणून घ्या त्या गुप्त मार्गाच्या 3 शक्यता







