डोनाल्ड ट्रंप यांचा भारताविरुद्ध एवढा थयथयाट का? खरे कारण भारताची रशियन तेल खरेदी नाही

डोनाल्ड ट्रंप यांचा भारतावर वैयक्तिक राग

२०२५ मध्ये, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी भारतावर ५०% आयात शुल्क लादले, ज्यामागे भारताशी असलेला त्यांचा वैयक्तिक राग हे एक प्रमुख कारण मानले जात आहे. हा राग निर्माण झाल्याचे मुख्य कारण म्हणजे, २०२५ च्या सुरुवातीला भारत-पाकिस्तान युद्धाच्या वेळी ट्रंप यांनी केलेल्या मध्यस्थीचा दावा भारताने अमान्य केला होता. त्यामुळे ट्रंप यांच्या शांततेच्या नोबेल पारितोषिकाच्या आशेला धक्का लागला आणि त्यामुळेच त्यांनी भारतावर राग धरला , असे अनेक वृत्तविश्लेषक आणि विशेषज्ञ मानतात .

भारत-पाकिस्तान संघर्ष आणि ट्रंप यांची मध्यस्थी

– २०२५ च्या मध्यात भारत-पाकिस्तान दरम्यान काश्मीरमध्ये संघर्ष सुरू झाला. या संघर्षादरम्यान, ट्रंप यांनी जाहीररीत्या मध्यस्थीचा दावा केला आणि सांगितले की त्यांच्या “वैयक्तिक हस्तक्षेपामुळे” युद्ध थांबले .- परंतु, भारत सरकारने या दाव्याला अमान्य केले आणि स्पष्ट केले की या संघर्षाचे निराकरण फक्त भारत आणि पाकिस्तान दरम्यान थेट वाटाघाटीतून झाले आहे आणि त्यामागे अमेरिकेचा कोणताही थेट वाटा नाही .

-ट्रंप यांच्या दाव्याला भारताने दिलेला नकार त्यांच्या प्रतिष्ठेसाठी एक मोठा धक्का ठरला. कारण, ट्रंप यांना जगाची प्रशंसा हवी होती आणि नोबेल शांतता पारितोषिकाची अशा ही ते लावून बसले होते .

नोबेल पारितोषिकाची आशा आणि भंग

– डोनाल्ड ट्रंप यांनी अनेक वेळा जाहीर केले आहे की त्यांना नोबेल शांतता पारितोषिकाची खूप इच्छा आहे. त्यांनी असेही म्हटले आहे की, “मी नोबेल पारितोषिकासाठी पात्र आहे, पण ते कधीच देणार नाहीत” .- भारत-पाकिस्तानमधील यशस्वी मध्यस्थी हे त्यांच्या पारितोषिकाच्या मागणीसाठी एक महत्त्वाचे पाऊल ठरू शकले असते. परंतु, भारताने त्यांचा दावा नाकारल्यामुळे, ही संधी हुकली आणि ट्रंप यांना रागाने भारताविरुद्ध प्रतिक्रिया देण्यास उद्युक्त केले .- याशिवाय, पाकिस्तानने मात्र ट्रंप यांच्या नावाची नोबेल पारितोषिकासाठी शिफारस केली , ज्यामुळे भारताचा नकार ट्रंप यांना आणखीनच बोचला.

भारतावरील आर्थिक प्रतिशोध

या घटनेनंतर, बदल्याच्या भावनेने ट्रंप यांनी भारतावर आर्थिक निर्बंध लावून प्रतिशोध सुरू केला. भारताने रशियाकडून खरेदी केलेल्या कच्च्या तेलावर उत्पन्न होणारा कर रशियाच्या युद्धासाठी वापरला जातो, असे दिखाऊ कारण देऊन त्यांनी भारतावर प्रथम २५% आणि नंतर ५०% पर्यंत आयात शुल्क लादले .- मात्र, विश्लेषकांच्या मते, हे शुल्क केवळ आर्थिक नसून, ट्रंप यांच्या वैयक्तिक अपमानाचा प्रतिशोध होता . त्यामुळे दोन देशांमधील संबंध झपाट्याने ढासळू लागले.- ट्रंप यांनी भारताला “मृत अर्थव्यवस्था” असे संबोधले आणि जगात भारतासोबत व्यापार करणाऱ्या इतर देशांना (जसे की चीन) परवानगी दिली, तर भारताला शिक्षा दिली गेली .

भारताची प्रतिक्रिया आणि परिणाम

भारताने ट्रंप यांच्या या कृतीला “गैरवाजवी आणि अन्याय्य” म्हणून नकार दिला आणि स्पष्ट केले की, त्यांची ऊर्जा सुरक्षितता हा प्राधान्याचा विषय आहे आणि ते रशियाकडून मिळणारा स्वस्त तेल खरेदी करत राहतील .- पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी “आत्मनिर्भर भारत” चा मंत्र दिला आणि देशवासीयांना स्वदेशी उत्पादने वापरण्याचे आवाहन केले .- या संघर्षामुळे अमेरिका-भारत संबंधांवर गंभीर परिणाम झाला आहे. अनेक विशेषज्ञ म्हणतात की, ट्रंप यांनी दोन देशांमधील विश्वास आणि सहकार्याचा पाया उद्ध्वस्त केला आहे .

सारांश

ट्रंप यांनी भारतावर लादलेल्या ५०% आयात शुल्कामागे भारताने त्यांच्या मध्यस्थीचा दावा नाकारल्यामुळे निर्माण झालेला वैयक्तिक राग हे एक प्रमुख कारण आहे. यामुळे ट्रंप यांच्या नोबेल पारितोषिकाच्या आकांक्षेला धक्का लागला आणि त्यांनी भारतावर आर्थिक शुल्क लादून प्रतिशोध घेतला . या घटनेने दोन देशांमधील संबंध बिघडवले आणि भारताने आत्मनिर्भर होण्याचा निर्णय घेतला.

स्रोत:

1. The Trump administration needs a strategic reset with India

(https://www.atlanticcouncil.org/blogs/new-atlanticist/the-trump-administration-needs-a-strategic-reset-with-india/)

2. Why Donald Trump believes he ‘deserves the Nobel Peace Prize’ and ‘ended seven wars’

(https://news.sky.com/story/why-donald-trump-believes-he-deserves-the-nobel-peace-prize-and-ended-seven-wars-13415259)

3. Donald Trump Risks Tanking Twenty-Five Years of U.S.-India Relations

(https://carnegieendowment.org/emissary/2025/08/trump-tariffs-risk-us-india-relations)

4.

https://x.com/rahul_mayfair/status/1964195176471024055?t=3xPEqPpZyCU8aitCLAJd-g&s=19

pic.twitter.com/Ep2y2j85yN

— 🇮🇳Rahul Gupta (@rahul_mayfair) September 6, 2025

About The Author

Avinash Ghodke

administrator

Screenwriter and Lyricist with 20 years of experience in Bollywood and Marathi cinema.His creative writing examines the contradictions of lived experience, while his journalism uncovers humanism beneath headlines.

See author's posts